( 8 ) ابو اسحاق الزجاج اما حكم ابراهيم بن محمد ابو اسحاق الزجاج ، بمجيء مولى بمعنى أولى ، پس از عبارت فخر الدين رازى در « نهاية العقول » كه آنفا در ذكر حكم اخفش منقول شده ، واضحست . و مستتر نماند كه زجاج نجم و هاج سماء فضل و براعت ، بلكه بدر منير فلك اتقان صناعت است ، و اجله و اعاظم ارباب نقد و اتقان ، و اساطين و الا شأن بمدح او رطب اللسان‌اند . حافظ ابو سعد عبد الكريم بن محمد سمعانى در « انساب » به نسبت زجاج گفته : [ و المشهور بهذه النسبة ابو اسحاق ابراهيم السري بن سهل النحوي الزجاج صاحب كتاب « معاني القرآن » ، كان من أهل الفضل و الدين ، حسن الاعتقاد ، حميد المذهب ، و له مصنفات حسان في الادب ] - الخ [ 1 ] . ترجمه ابو اسحاق زجاج در « تهذيب الاسماء » نووى و يحيى بن شرف نووى در « تهذيب الاسماء و اللغات » گفته : [ ابو اسحاق الزجاج الامام فى العربية ، مذكور في « الروضة » فى الشرط فى الطلاق فيمن علق طلاقها بأول ولد ، و هو ابو اسحاق ابراهيم بن السري بن سهل البصري النحوي صاحب كتاب « معانى القرآن » . قال الخطيب في تاريخ [ 2 ] بغداد : كان ابو اسحاق الزجاج هذا من أهل الفضل و الدين ، حسن الاعتقاد ، حسن المذهب ، له مصنفات حسان في الادب . روى عنه

--> [ 1 ] انساب السمعانى ج 3 / 141 . [ 2 ] تاريخ بغداد ج 6 / 89 .